Dodaj Obiekt

Szczyrk: Zabytki - Kościół św. Jakuba w Szczyrku

powrót do strony głównej

Kościól św. Jakuba w Szczyrku

Przynależność gminy Szczyrk do Państwa Łodygowickiego wiązała się ściśle z przynależnością do parafii łodygowickiej.
Stąd też mieszkańcy Szczyrku chodzili do kościoła łodygowickiego, podobnie jak mieszkańcy innych wsi tego dominium.
Dla mieszkańców Szczyrku, najodleglejszej wsi tego państwa, było to bardzo uciążliwe i wymagało dużo czasu.
Kiedy gmina Szczyrk i jej mieszkańcy, dzięki wyjątkowej pracowitości, stawali się zamożniejsi, pojawiła się myśl o kupnie
drewnianej kapliczki z Mikuszowic. Kapliczkę tę chciała również kupić gmina Wilkowice. Zaistniał ostry spór między gminami
Szczyrk i Wilkowice, który zakończył się na niekorzyść Szczyrku. Z tej prostej przyczyny zdecydowano się na budowę kościoła.

Przypadło to na okres porozbiorowy, kiedy dobra łodygowickie znalazły się w granicach Galicji.
Rząd austriacki podzielił Galicję na tzw. cyrkuły. Posiadłości łodygowickie znalazły się w granicach cyrkułu w Niepołomicach,
potem w Myślenicach, a od 1819 roku w obrębie cyrkułu w Wadowicach. Kronika parafialna podaje,
że "Urząd Cyrkularny w Myślenicach pismem nr 6320 na podstawie dekretu z 1797 roku nr 31740 zezwala
dwudziestego szóstego stycznia 1797 roku na budowę kościoła i plebanii w Szczyrku".
Z późniejszych dekretów dowiadujemy się również, że dominium łodygowickie nic nie dało na budowę kościoła,
a wszystkie fundusze na ten cel pochodziły ze składek gminy, czyli mieszkańców.

Kościół był budowany od 1797 roku do 1800 roku. Źródła znane do tej pory nie podają kto był budowniczym kościoła.
Wiadomo tylko, że "był to cieśla - mieszkaniec Szczyrku". 1 stycznia 1800 roku w kościele została odprawiona pierwsza
Msza święta, przez nowo mianowanego kapelana szczyrkowskiego - ks. Wojciecha Radońskiego. Kościół pod wezwaniem
św. Jakuba Starszego jest drewniany, zbudowany z belek wiązanych na zrąb. Pierwotnie był kryty gontem.
Wieżyczka na sygnaturkę jest kształtu barokowego i pochodzi z 1820 roku. Wieża jest prostokątna.
Ściana oddzielająca wieżę od nawy została wycięta w 1935 roku, a chór podparto wówczas słupami.
Krucyfiks na absydzie pochodzi z 1797 roku (rokoko). Kronika parafialna dokładnie opisuje wyposażenie kościoła,
podając datę inwentaryzacji z drugiego grudnia 1800 roku. Kościół miał dwa ołtarze - obecnie są już trzy.
W bocznym ołtarzu znajduje się obraz św. Jana Nepomucena z pierwszej połowy XVIII wieku.
W ołtarzu tym umieszczony był "relikwiarz srebrny z relikwią św. Jana Nepomucena sprowadzony przez proboszcza
Jana Strzałkowskiego w 1820 roku. Parafia posiada pismo wydane w Rzymie, 17 kwietnia 1784 roku,
stwierdzające autentyczność relikwii". Pismo to zaopatrzone jest pieczęcią papieża Piusa VI z podpisem
Dominika Segarellego. Wewnątrz kościoła znajduje się ambona późnobarokowa, chrzcielnica z 1800 roku zaś obok
drzwi wejściowych stoją kamienne kropielnice pochodzące z około 1800 roku. Do niedawna znajdował się w kościele
konfesjonał późnobarokowy.

Na ścianach wisząbarokowe obrazy m.in. wizerunek świętego Jakuba i stacje drogi krzyżowej z 1814 roku.
Pismem z dnia 22 kwietnia 1814 roku kuria biskupia w Tarnowie zezwoliła na odprawianie nabożeństwa Drogi
Krzyżowej w Szczyrku. "Kościół posiada monstrancję (rokoko), kielich z 1675 roku pochodzący ze zlikwidowanego
klasztoru w Nowym Sączu, puszkę z 1767 roku, lichtarze późnobarokowe z 1775 roku, ornat z 1800 roku, stułę zrobioną
z pasa polskiego, dwie kapy i dzwon z 1691 roku, który przekazano po kasacji klasztoru sióstr norbertanek z Nowego Sącza".

Do dzisiaj nie wiadomo, skąd pochodzą cenne organy oraz cyborium - naczynie do przechowywania komunikantów.
Najstarsze zabytki Szczyrku znajdujące się wewnątrz kościoła pochodząz klasztoru Norbertanek.
Wnętrze kościoła systematycznie odnawiano i urządzano. Wszystkie prace były opłacane ze składek mieszkańców.
W latach 1820-1821 wystawiono plebanię i organistówkę. W czerwcu 1844 roku odrestaurowano kościół i zakupiono
nowy dzwon. W 1855 roku odnowiono kościół z inicjatywy księdza Michała Rybarskiego. 10 lipca 1860 roku
Szczyrk przeżywał wielką, uroczystość - wizytację biskupa z Tarnowa, który miał konsekrować kościół.
Z powodu strasznej ulewy nie dokonano konsekracji, ale tysiąc parafian przyjęło sakrament Bierzmowania.

W 1863 roku dzięki staraniom księdza Marcina Serwińskiego odmalowano kościół.
Czynność tę wykonał Józef Manlitz z Żywca kosztem 400 złotych. Ponownie odnowiono i odmalowano kościół
w 1914 roku, tuż przed wybuchem I wojny światowej, a dokonali tego profesorowie Olpiński i Florkiewicz.
W okresie I wojny światowej władze austriackie zabrały na cele wojenne dzwon -160 kg, a zabytkowy pozostawiły.
Uszanowali ten dzwon również hitlerowcy. W latach 1924-1925 sprowadzono dwa dzwony z Białej: 200 i 400-kilogramowy.
Kościół rozbudowany został w latach 1937-1939 i taki pozostał do dzisiaj.
Z tego okresu pochodzi też eternitowy dach. Nie każda miejscowość może poszczycić się takim pięknym, stylowym
i zabytkowym kościołem. Dzisiaj, kiedy Szczyrk posiada nowy kościół, kościół-kaplicę w Salmopolu i Sanktuarium
na Górce, wielu ludziom nasuwa się pytanie: Czy nie należałoby przenieść parafii do nowego kościoła,
a ten wspaniały zabytek przeszłości, dzieło przodków, udostępnić tylko dla zwiedzających i turystów?
Sądzę, że konserwatorzy są podobnego zdania. Decyzja w tej sprawie należy jednak do władz kościelnych
i konserwatora zabytków.